Door Marcel Reijven op 7 september 2015

Langedijk voert forse bezuinigingen door

Donderdagavond 27 augustus was voor de gemeenteraad van Langedijk de avond van de keuzes. Lang heeft de gemeente bezuinigingen kunnen verdoezelen, voorzichtig door kunnen voeren. En bij de voorbereidingen voor de kadernota bestond nog steeds het beeld dat er tijd was om de taakstellingen later in te vullen. De provincie Noord-Holland, de financiële toezichthouder heeft de politieke partijen echter hard op aarde gezet: cijfers worden niet meer geaccepteerd, concrete resultaten worden vereist. Stond in de krant nog eufemistich dat de provincie ‘de gemeenteraad van Langedijk verzocht de bezuiniging in te vullen’, de raadsleden die in Haarlem waren weten zeer goed dat hier gewoon een opdracht werd neergelegd.

De fractie van de PvdA – ook dat kan het effect zijn van een éénmansfractie – kon niet aanwezig zijn bij de besluitvorming over de kadernota, de PvdA was dus ook niet betrokken in de stemming over het voorstel naar de besluitvorming op 27 augustus. De PvdA had echter een duidelijke voorkeur voor een voorstel van het college met een (hoog) realiteitsgehalte. Dat zou onverlet laten dat elke fractie elke bezuinigingspost op zijn waarde moest beoordelen. De raad besloot in meerderheid echter voor een andere aanpak: de raad vult eigenstandig de bezuinigingen in, waarna het college daarmee aan het werk gaat (ook zo werkt democratie blijkbaar, een meerderheid die een minderheid iets oplegt).

Eind juni kregen alle fracties een excel-bestand, met alle mogelijke bezuinigingsmogelijkheden, met het verzoek hierin keuzes te maken. Opvallend was dat dit overzicht óók één post telde die géén bezuiniging inhield, maar juist tot extra bezuinigingen zou leiden, namelijk extra geld voor het wegonderhoud. De verklaring hiervoor kregen we overigens pas veel later, bij de behandeling van het Uitwerkingsplan Openbare Werken, dat op 19 augustus in het forum is besproken.

De aanpak door de acht Langedijker fracties leidde tot drie pakketten, aangeduid met de kleuren groen, geel en blauw: de ‘groene’ bezuinigingen konden elk bogen op instemming van tenminste 14 raadsleden; voor het pakket geel lag dat op minimaal acht raadsleden. De bezuinigingen in pakket blauw konden bogen op de instemming van zeven Langedijker raadsleden.

In een extra bijeenkomst van het Presidium is kort besproken hoe dit bezuinigingsvoorstel te behandelen: voorgesteld is het pakket groen buiten de discussie te houden, omdat dat pakket slechts voorstellen bevat die op steun van tenminste 14 leden van deze raad kunnen rekenen. En inderdaad, het overzicht bevatte zeker voorstellen die de PvdA heeft aangedragen. Maar in het overzicht vonden we ook voorstellen waar de fractie  niet warm voor loopt. Sterker nog, het pakket groen bevat in ieder geval een voorstel dat voor de fractie van de PvdA taboe is, en de fractie stond daarin niet alleen.

Met de fracties van Kleurrijk Langedijk, Hart voor Langedijk/D66, GroenLinks en de ChristenUnie meenden wij dat het in een discussie over bezuinigingen onbestaanbaar is die discussie te vervuilen met budgetverruimingen. Deze vijf fracties weten dat we een bepaald kwaliteitsniveau voor onze wegverhardingen nastreven, we weten dat de systemen aangeven dat dat kwaliteitsniveau meer geld moet kosten dan we op dit moment daarvoor beschikbaar hebben. Maar wij vinden het ook onverantwoord om nú driehonderdduizend euro extra te bezuinigen teneinde dat budget op het berekende niveau te brengen. Wij menen dat deze discussie over budgetten thuishoort in de integrale  besprekingen over de kadernota en wilden dit voorstel dan ook in zijn geheel naar juni 2016 verplaatsen; handhaving van dit voorstel in de discussie van 27 augustus was geen optie.

Die fracties waren het ook met ons eens dat in ieder geval drie voorstellen in pakket groen de eigenheid of identiteit van Langedijk aantasten, een identiteit die zich het best laat omschrijven als gemeenschapszin. Het gevolg daarvan is, is dat Langedijk vooral een leefgemeente is, veel meer dan een woongemeente als bijvoorbeeld Heerhugowaard. In die context vonden we het teleurstellend te concluderen dat een meerderheid in de raad muziekeducatie en de kunstzinnige vorming bij Atelier6 wil beëindigen. En vanuit de gedachte van gemeenschapszin  is het ook onvoorstelbaar dat de begeleiding van vluchtelingen op onvoldoende draagvlak kan rekenen.

Over deze zaken – het extra geld voor het wegonderhoud, de beëindiging van de muzieklessen en Atelier6, de korting op het budget voor ondersteuning van vluchtelingen – dienden we dan ook een amendement in: voor ons en de andere oppositiepartijen moesten díe onderwerpen uit het bezuinigingspakket verdwijnen.

Democratie in Nederland werkt volgens het meerderheidsprincipe: besluiten worden door de meerderheid genomen. Tijdens de discussie over de invulling van de bezuinigingen was die verdeling héél duidelijk te zien, in een krachtenveld tussen coalitie en oppositie. Waar het gaat om diepgaande bezuinigingen, echt fundamentele keuzes, was het mooi geweest wanneer daarvoor een breed draagvlak in de raad bestond. Er zijn keuzes gemaakt, maar het zijn wel de keuzes van de coalitiepartijen Dorpsbelang Langedijk, VVD en CDA. En per saldo hebben deze drie partijen zich niets aangetrokken van de wensen van de vijf oppositiepartijen, sterker nog, een lobby op het allerlaatste moment van de eigen achterban werd gehonoreerd: de afschaffing van de bijdrage aan het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland-Noord – hoewel die op een breed draagvlak kon bogen – vond géén doorgang meer, nadat een amendement van CDA en VVD daarover wél werd aangenomen.

Voor ons is de invulling van het totale bezuinigingspakket teleurstellend: de gemeente Langedijk gaat op héél korte termijn fors het mes zetten in kunst, cultuur en het minimabeleid. Er zijn wel drie belangrijke voordelen verbonden aan die bezuinigingen. Ten eerste moeten we héél snel zien dat de wegen (weer?) goed zijn. Ook hoeft de raad van Langedijk géén aandacht meer te geven aan een kerntakendiscussie, het takenpakket van Langedijk is met deze bezuinigingen immers al tot een minimum teruggebracht. En ten slotte weten we in de verhouding tussen oppositie en coalitie weer waar we politiek staan.

Dát belooft overigens weinig goeds voor een constructieve besluitvorming over de bestuurlijke toekomst van onze gemeente.

Marcel Reijven

Marcel Reijven

Geboren in Wormerveer, opgegroeid in Enkhuizen en inmiddels 21 jaar woonachtig in Oudkarspel, “een echte Noord-Hollander”, zo zegt hij zelf. Maar wie is hij nog meer en hoe ziet hij de toekomst van Langedijk de komende jaren tegemoet? Maak kennis met de wethouder Sociaal Domein van gemeente Langedijk, Marcel Reijven. Met zijn militaire opleiding ging

Meer over Marcel Reijven